fbpx

Snizite povišeni kolesterol pripravcima ljekovitih biljaka

Zdravoteka

Hiperkolesterolemija ili povišeni kolesterol u krvi nije bolest nego metabolički poremećaj koji se povezuje s nastankom mnogih bolesti, a posebno kardiovaskularnih bolesti.

Hiperkolesterolemija ili povišeni kolesterol u krvi nije bolest nego metabolički poremećaj koji se povezuje s nastankom mnogih bolesti, a posebno kardiovaskularnih bolesti. Može biti uzrokovana nasljednim čimbenicima, nepravilnom prehranom, bolestima (pretilost, dijabetes, bolesti štitnjače) ili uzimanjem određenih lijekova. Visoka razina kolesterola u krvi nema prepoznatljivih simptoma, ali se na nju može posumnjati kod prepoznatljivih simptoma određenih bolesti kao što su hipertenzija, ateroskleroza, angina pektoris, moždani udar i mnoge druge. Hiperkolesterolemija se smatra jednim od glavnih uzročnika aterosklerotičnih promjena krvnih žila.

Pomoć iz prirode za povišeni kolesterol

Češnjak (Allium sativum) ima hipokolesterolemijski učinak i visoku sposobnost redukcije LDL kolesterola. Istovremeno snižava visoki krvni tlak. Alicin kao glavna aktivna tvar češnjaka posjeduje antidislipidemijski učinak. Češnjak osim hipokolesterolemijskog, posjeduje i antitrombotski učinak (smanjenje reaktivnosti trombocita) pa je kontraindiciran kod pacijenata s poremećajem zgrušavanja krvi i osoba s terapijom antikoagulansima. Ne preporučuje ga se uzimati s ekstraktom Ginko bilobe, hipolipemicima (lijek za snižavanje povećane razine masnoća u krvi) i antihipertenzivima (lijek za snižavanje povišenog krvnog tlaka).

Artičoka (Cynara scolymus) pokazuje koleretično djelovanje uzrokujući pojačano lučenje žuči, a posredno i povećanu razgradnju kolesterola. Tako smanjuje povišeni kolesterol podižući razinu “dobrog” HDL kolesterola i smanjujući razinu “lošeg” LDL kolesterola. U liječenju hiperkolesterolemije koriste se ekstrakti svježeg, nesušenog lista artičoke jer tijekom sušenja dolazi do transesterifikacije cinarina i pada njegove razine. Često se kombinira s lijekovima i preparatima crvene gljivice riže (Monascus purpureus).

Sjemenke piskavice (Trigonella foenum-graecum) imaju pozitivan učinak na smanjenje ukupnog kolesterola i triglicerida u krvi smanjujući rizik za aterosklerozu i bolesti srca. S uzimanjem piskavice često se povezuje neugodan miris znoja i stolice pa se preporučuje uzimati pomiješana s jogurtom ili sokom koji će zamaskirati neugodan miris i okus.

povišeni kolesterol

Obična borovnica (Vaccinium myrtillus) i crnoplodna aronija (Aronia melanocarpa) imaju pozitivan utjecaj na zdravlje srca snižavajući povišeni kolesterol. Crnoplodna aronija snižava visoki krvni tlak i kolesterol te potiče proizvodnju HDL („dobrog“) kolesterola. Konzumiranje borovnica kroz duže razdoblje smanjuje abdominalnu masnoću i razine kolesterola te poboljšava kontrolu glukoze i osjetljivost na inzulin. Neki podaci govore da se već nakon tri tjedna konzumacije obične borovnice smanjuje povišena razina ukupnog kolesterola za 27%.

Iz istraživačkog kuta

Ključnu ulogu u regulaciji metabolizma kolesterola i smanjenju njegove razine u krvi imaju i fitosteroli. Takvo djelovanje postižu biokemijskim reakcijama u kojima njihove molekule zauzimaju mjesto kolesterola u micelama i smanjuju njegovu apsorpciju iz hrane u tankom crijevu. Kolesterol se time više izlučuje stolicom, a manje apsorbira kroz crijevnu stijenku u krv. Fitosteroli također potiču nastanak LDL-receptora na jetrenim stanicama zbog čega se više LDL kolesterola uklanja iz krvi pa se i njegova koncentracija u krvi smanjuje. Istraživanjima je dokazano da konzumiranje hrane obogaćene fitosterolima (ulja rižinih mekinja, pšeničnih klica, kukuruza i lanenih sjemenki, soja, kikiriki, masline te orašasti plodovi) može utjecati na smanjenje koncentracije LDL kolesterola. Dokazano je smanjenje apsorpcije kolesterola za 30 do 40% kod osoba koje su uzimale 1,5 do 1,8 grama fitosterola na dan. Uz unošenje ovih namirnica potrebno je maksimalno smanjenje unosa zasićenih masnoća, konzumiranje voća, povrća, cjelovitih žitarica i hrane bogate vlaknima.

Literatura:
1. Kojuri J., Vosoughi A.R., Akrami M. Effects of anethum graveolens and garlic on lipid profile in hyperlipidemic patients. Lipids Health Dis. 2007 1;6:5.
2. Reiner Ž. Uloga prehrane u prevenciji i terapiji kardiovaskularnih bolesti. Medicus, 17, 1 2008, 93-103.
3. Katan M.,B., Grundy S.,M., Jones P., Law M., Miettinen T., Paoletti R. Efficacy and safety of plant stanols and sterols in the management of blood cholesterol levels. Mayo Clin Proc., 78, 8, 2003, 965-978.


Newsletter