fbpx

Hiperlipidemija i dislipidemija

Abeceda bolesti

Hiperlipidemija i dislipidemija utječu na nakupljanje masnih naslaga na krvnim žilama zbog čega se smatraju značajnim čimbenicima kardiovaskularnog rizika. Dakle, povećavaju rizik od bolesti srca i krvnih žila, pogotovo ateroskleroze, infarkta miokarda, koronarne bolesti i moždanog udara.

Hiperlipidemija je poremećaj praćen povišenim količinama lipida odnosno masnoća u krvi. Najčešće se radi o povišenom štetnom LDL kolesterolu, povišenom ukupnom kolesterolu (hiperkolesterolemiji) i/ili povišenim trigliceridima u krvi (hipertrigliceridemiji). Nešto širi pojam od hiperlipidemije je dislipidemija. Takvo je stanje praćeno povišenim razinama kolesterola i/ili triglicerida te sniženim razinama zaštitnog HDL-kolesterola. Dislipidemija se smatra ključnom komponentom metaboličkog sindroma, poremećaja metabolizma koji se manifestira i povišenim krvnim tlakom te povišenim vrijednostima glukoze u krvi. Hiperlipidemija i dislipidemija utječu na nakupljanje masnih naslaga na krvnim žilama zbog čega se smatraju značajnim čimbenicima kardiovaskularnog rizika. Dakle, povećavaju rizik od bolesti srca i krvnih žila, pogotovo ateroskleroze, infarkta miokarda, koronarne bolesti i moždanog udara.

Uzrok bolesti

S obzirom na uzrok, hiperlipidemiju i dislipidemiju dijelimo na primarnu, genetski uzrokovanu, i sekundarnu, potaknutu rizičnim čimbenicima. Najveći utjecaj na njihov razvoj pokazuju sjedilački način života i pretjerano konzumiranje hrane bogate zasićenim mastima, kolesterolom i trans-masnim kiselinama. Sekundarne hiper i dislipidemija se povezuju i s uzimanjem određenih lijekova te određenim bolestima – šećernom bolesti, hipotireozom i zatajenjem bubrega.

Simptomi

Hiperlipidemija i dislipidemija ne uzrokuju nikakve simptome. Pojave li se određeni simptomi, oni se pripisuju simptomima njihovih komplikacija. Primjerice, izrazito visoke razine triglicerida se mogu manifestirati simptomima povećane jetre i slezene ili simptomima pankreatitisa.

Dijagnoza

Dijagnoza se postavlja mjerenjem koncentracije ukupnog kolesterola, triglicerida i pojedinih lipoproteina u krvi.

Prognoza bolesti

Prognoza ovisi o razini lipida, njihovom odnosu te o drugim čimbenicima kardiovaskularnog rizika – pretilosti, smanjenoj tjelesnoj aktivnosti, pušenju, arterijskoj hipertenziji i šećernoj bolesti.

Liječenje

Cilj liječenja hiperlipidemije i dislipidemije je smanjenje rizika od metaboličkog sindroma, ateroskleroze i kardiovaskularnih bolesti. Liječenje zbog toga uključuje medikamentnu terapiju baziranu na specifičnim lijekovima, primjerice statinima ili fibratima. Uz lijekove je vrlo bitna i promjena nezdravog načina života – regulacija prehrane i redovita tjelovježba. Stručnjaci naglašavaju da ona ima značajan pozitivan učinak na smanjenje razina triglicerida i HDL-kolesterola u krvi.

Kako bi se snizile vrijednosti triglicerida, ukupnog i LDL kolesterola te povećale razine HDL kolesterola, preporučuje se: smanjiti unos zasićenih masnih kiselina, kolesterola, monosaharida i disaharida, potpuno prekinuti konzumiranje alkohola, unositi namirnice s niskim glikemijskim indeksom te povećati unos omega-3 višestruko nezasićenih masnih kiselina, fitosterola i prehrambenih vlakana. Takvom prehranom, uz svakodnevnu tjelesnu aktivnost, može se smanjiti tjelesna težina, ali i znatno smanjiti kardiovaskularni rizik.

Foto: Pexels


Newsletter